|
ถ่านหินลือชา รถม้าลือลั่น เครื่องปั้นลือนาม
งามพระธาตุลือไกล ฝึกช้างใช้ลือโลก
ในอดีตเมืองลำปางมีชื่อเรียกหลายชื่อ เช่น ศรีดอนชัย
ลัมภะกัมปะนคร เขลางค์นคร และกุกกุฏนคร (นครไก่)
คำว่า ลำปาง
นั้น หมายถึง ไม้ป้าง
ตำนานเล่าว่าเป็นไม้ข้าวหลามที่ลัวะอ้ายกอนใช้หาบกระบอกน้ำผึ้ง มะพร้าว มะตูม
มาถวายพระพุทธเจ้าเมื่อครั้งเสด็จมายังบริเวณนี้
ก่อนจะปักไม้เอาทางปลายลงเกิดเป็นต้นขะจาวที่เห็นอยู่ข้างวิหารหลวง
วัดพระธาตุลำปางหลวง ต้นขะจาวนี้มีลักษณะผิดแผกจากไม้อื่นด้วยกิ่งก้านชี้ลงดิน
เป็นไม้มงคลประจำจังหวัดลำปางที่มีอายุกว่า 2,500 ปีล่วงมาแล้ว
คำว่า
เขลางค์นคร
เป็นภาษาบาลี
ปรากฏอยู่ในตำนานตั้งแต่สมัยพุทธศตวรรษที่ 13 คำว่าลครซึ่งกลายมาจากนคร
จึงเป็นชื่อสามัญที่ใช้เรียกเมืองเขลางค์
ทั้งยังปรากฏใช้ในศิลาจารึกและพงศาวดารในรุ่นต่อมา ส่วนภาษาพูดจะออกเสียงว่าละกอน
มีความหมายเดียวกับคำว่าเมืองลคร หรือ เวียงละกอน
นอกจากนี้บางตำนานยังเล่าว่าเมื่อครั้งที่พระพุทธเจ้าเสด็จออกโปรดสัตว์มาจนถึงเมืองนี้
พระอินทร์ได้ทราบก็เกรงว่าชาวเมืองจะตื่นไม่ทันทำบุญกับพระพุทธองค์
จึงแปลงกายเป็นไก่สีขาวขันปลุกชาวเมืองให้ตื่นทันออกมาทำบุญตักบาตร
ด้วยเหตุนี้เมืองลำปางจึงได้ชื่อว่า กุกกุฏนคร
อันหมายถึงเมืองไก่ขาว
ไก่ขาวจึงเป็นสัญลักษณ์ของเมืองที่เราพบตามป้ายชื่อถนน บนสะพาน หรือตามตึกต่าง ๆ
แม้แต่ในชามตราไก่ที่ขึ้นชื่อ
หลักฐานทางโบราณคดีพบว่ามีชุมชนอาศัยอยู่ในพื้นที่ของนครลำปางมากว่า
3,000 ปี ล่วงมาแล้ว จากการค้นพบภาพเขียนสีและโครงกระดูกมนุษย์โบราณ
ตลอดจนชิ้นส่วนภาชนะดินเผาในสมัยหริภุญไชย และชิ้นส่วนเครื่องถ้วยสันกำแพง
สภาพภูมิศาสตร์
ลำปางเป็นเมืองในหุบเขารูปแอ่งกะทะรายล้อมด้วยเทือกเขาสูงชัน
บางส่วนผุดเป็นแนวหินแกรนิตบนเทือกเขาผีปันน้ำด้านตะวันตก ในบางยุคเกิดการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกอย่างรุนแรงจนทำให้เกิดแอ่งที่ราบขนาดใหญ่และทิวเขามากมายทับซ้อนกัน
เมื่อผ่านกาลเวลามายาวนานส่วนที่เป็นแอ่งก็กลายเป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่
เกิดการทับถมของตะกอนดินและซากพืชซากสัตว์จนเป็นผืนดินที่ราบ แหล่งน้ำมัน
และถ่านหินลิกไนต์แทรกตัวอยู่ในอำเภอแม่เมาะ บริเวณตอนกลางของเมืองลำปาง
บริเวณที่ราบภูเขาสูงและที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำอันเป็นที่ราบดินตะกอนเก่า
ผืนดินมีความอุดมสมบูรณ์ปานกลาง และมีแม่น้ำวังไหลผ่านทำให้บริเวณอำเภอแม่พริก
อำเภอเถิน และบางส่วนของอำเภอสบปราบเป็นแหล่งทำเกษตรกรรมตลอดทั้งปี
ส่วนบริเวณอำเภอเมือง อำเภอเกาะคา อำเภอแม่ทะ อำเภองาว อำเภอห้างฉัตร
และบริเวณตอนกลางของอำเภอแจ้ห่มเป็นที่ราบสูงและภูเขาสลับซับซ้อน
บริเวณตอนบนและพื้นที่โดยรอบจังหวัด ด้านอำเภอวังเหนือ อำเภอแจ้ห่ม อำเภองาว
และบริเวณตอนใต้ของอำเภอแจ้ห่มส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูง
ปกคลุมด้วยผืนป่าอุดมสมบูรณ์อันเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของเมืองลำปาง
ลำปางอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 635 กิโลเมตร
มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 12,533 ตารางกิโลเมตร อำเภอต่างๆในจังหวัดลำปาง
เมืองลำปาง
แม่เมาะ
เกาะคา
เสริมงาม
งาว
แจ้ห่ม
วังเหนือ
เถิน
แม่พริก
แม่ทะ
สบปราบ
ห้างฉัตร
เมืองปาน
อุยานแห่งชาติในจังหวัดลำปาง
อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน
อุทยานแห่งชาติดอยจง
อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท
อุทยานแห่งชาติแม่วะ
การเดินทาง
รถยนต์
จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงหมายเลข 1
ถึงกิโลเมตรที่ 52 แยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 32 ผ่านสิงห์บุรี ชัยนาท
เข้านครสวรรค์ แล้วแยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 1 ผ่านกำแพงเพชร ตาก
ตรงเข้าสู่จังหวัดลำปาง รวมระยะทางทั้งสิ้น 599 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 7
ชั่วโมง หรือใช้ทางสายใหม่จากพิษณุโลกเข้าอำเภอเด่นชัยแล้วเดินทางสู่จังหวัดลำปาง
รถโดยสารประจำทาง บริษัท
ขนส่ง จำกัด จัดบริการรถโดยสารธรรมดาและปรับอากาศ ไปลำปางทุกวัน รายละเอียดติดต่อ
โทร. 0 2936 2852-66, 0 2567 5599 สาขาลำปาง โทร.
0 5422
7410 หรือ www.transport.co.th นอกจากนี้ยังมีบริษัทเดินรถเอกชนบริการรถประจำทางไป-กลับ
ระหว่างกรุงเทพฯ-ลำปาง ได้แก่ บริษัท วิริยะทัวร์ กรุงเทพฯ โทร.
0 2936
2827 สาขาลำปาง โทร.
0 5421 7373, บริษัท นิววิริยะทัวร์ กรุงเทพฯ โทร.
0 2936
2205-6 ลำปาง โทร.
0 5422 5899,
บริษัท สมบัติทัวร์ โทร.
0 2936
2495-9,
บริษัท อินทราทัวร์ โทร.
0 2936
2492-3,
บริษัท ทันจิตต์ทัวร์ โทร.
0 2936
3213-4,
บริษัท สยามเฟริส์ทัวร์ โทร.
0 2936
1120 บริษัท พรพิริยะทัวร์ กรุงเทพฯ โทร.
0 2936 2939,
0 2936
3554 สาขาลำปาง โทร.
0 5422 8706, 0 5421 8199
จากสถานีขนส่งลำปาง
ถนนพหลโยธินมีรถโดยสารธรรมดาและปรับอากาศไปยังจังหวัดเชียงราย แพร่ น่าน พิษณุโลก
นครสวรรค์ นอกจากนี้ยังมีรถจากเชียงใหม่วิ่งผ่านลำปาง
ไปยังทุกจังหวัดในภาคเหนือและบางจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น ขอนแก่น อุดรธานี
อุบลราชธานี นครราชสีมา เป็นต้น ติดต่อรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สถานีขนส่งลำปาง
โทร. 0 5422 7410
รถไฟ การรถไฟแห่งประเทศไทย
บริการรถด่วน รถเร็วและรถธรรมดา จากกรุงเทพฯไปลำปางทุกวัน
ติดต่อลายระเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร.
1690, 0 2220 4334,
0 2220 4444 และสถานีรถไฟลำปาง
โทร. 0 5421 7024 หรือ
HYPERLINK www.railway.co.th
เครื่องบิน
บริษัท
บางกอกแอร์เวย์ เริ่มบินวันละเที่ยว ตั้งแต่ 1
กุมภาพันธ์ 2553 และท่าอากาศยานลำปาง โทร.
0 5422
6258
กิจกรรมที่น่าสนใจ
ชมเมืองบนรถม้า
ในสมัยหนึ่งรถม้ามีบทบาทอย่างมากในนครลำปาง เรียกกันว่ารถม้าแท็กซี่
คอยรับผู้โดยสารจากสถานีรถไฟเข้าสู่ตัวเมืองนครลำปาง ทั้งไปรับพัสดุภัณฑ์จากสถานีรถไฟมาส่งที่ทำการไปรษณีย์
เป็นรถรับส่งนักเรียน ขนของให้พ่อค้าแม่ค้าเรื่อยไปจนถึงพาคนเจ็บไปโรงพยาบาล
ทุกวันนี้ยังมีรถม้าเหลืออยู่เพื่อบริการนักท่องเที่ยว
คิวรถม้าอยู่ที่หน้าศาลากลางหลังเก่า บริการระหว่างเวลา 06.00-16.00 น.
ส่วนบริเวณหน้าโรงแรมทิพย์ช้างลำปาง
โรงแรมเวียงลคอร และโรงแรมลำปางเวียงทอง บริการระหว่างเวลา 06.00-23.00 น.
ทางจังหวัดโดยสมาคมรถม้าลำปางได้จัดเส้นทางรถม้าไว้ดังนี้
-
เส้นทางรอบเมืองเล็ก ถนนบุญยาวาทย์
เลียบแม่น้ำวังขึ้นที่ศาลากลางหลังเก่ารถจะเลี้ยวซ้ายตรงสามแยกเข้าถนนทิพย์ช้าง
สองฟากถนนมีร้านค้าที่เป็นตึกแถวเก่า ๆ ให้ชมก่อนจะเลี้ยวซ้ายที่สามแยกการไฟฟ้าฯ
มองเห็นแม่น้ำวังไหลขนานไปกับถนนทางด้านขวา ผ่านห้าแยกหอนาฬิกา ซึ่งเปรียบเสมือนจุดศูนย์กลางของเมือง
นักท่องเที่ยวมักถ่ายภาพคู่กับรถม้าเป็นที่ระลึกกันที่จุดนี้
จากนั้นรถม้าวิ่งเข้าถนนบุญวาทย์อันเป็นย่านใจกลางธุรกิจการค้า
ตึกแถวสองฟากเป็นสิ่งก่อสร้างสมัยใหม่ และมาสิ้นสุดตรงจุดเดิม ใช้เวลาประมาณ 10
นาที ราคา 150 บาท
-
เส้นทางรอบเมืองใหญ่
ขึ้นที่ศาลากลางหลังเก่าเป็นเส้นทางเดียวกับเส้นทางรถม้ารอบเมืองเล็กไปจนถึงสามแยก
การไฟฟ้าฯ แต่ไม่เลี้ยวซ้ายไปหอนาฬิกาจะตรงไปตามถนนวังขวาเลียบแม่น้ำวัง
ผ่านบ้านไม้เก่าชื่อบ้านบะเก่าทางด้านซ้ายมือ ผ่านสวนสาธารณะเขลางค์นคร
เลี้ยวซ้ายข้างสวนผ่านตลาดอัศวินซึ่งเป็นแหล่งบันเทิงยามค่ำคืนที่คึกคักบนถนนท่าคราวน้อย
ผ่านห้าแยกหอนาฬิกาเข้าถนนบุญวาทย์ สิ้นสุดทางที่จุดเดิม ใช้เวลาประมาณ 25 นาที
ราคา 200 บาท
หรือเช่าเป็นชั่วโมง นักท่องเที่ยวสามารถเลือกเส้นทางชมเมืองได้ตามความต้องการ
เช่น ข้ามแม่น้ำวังบนสะพานรัษฎาภิเศก ชมบ้านเสานัก ชมวัดพระแก้วดอนเต้า และวัดต่าง
ๆ และนมัสการหลวงพ่อเกษม เขมโก ราคา 300 บาท
อีกเส้นทางหนึ่งคือชมย่านตลาดจีนบนถนนตลาดเก่า
ซึ่งเป็นถนนเศรษฐกิจในอดีตที่ยังคงสภาพอาคารตึกแถวแบบโบราณไว้ทั้งสองฟาก
บ้านเก่าหลายหลังมีลวดลายไม้ฉลุที่งดงาม ชมสถานีรถไฟที่เป็นอาคารแบบโบราณ
แวะถ่ายภาพที่ห้าแยกหอนาฬิกาและอาจแวะซื้อผลิตภัณฑ์เซรามิกบริเวณหน้าโรงเรียนเทศบาล
4 ใกล้ ๆ กับหอนาฬิกา ซึ่งมีให้เลือกหลายร้าน
หากสนใจแหล่งทำรถม้า
มีหลายหมู่บ้านซึ่งเป็นแหล่งรวมรถม้าและคนขับรถม้า เช่น บ้านวังหม้อ บ้านท่าคราวน้อย
บ้านศรีบุญเรือง บ้านนาก่วมเหนือ และบ้านนาก่วมใต้
|