|
แข่งเรือลือเลื่อง
เมืองงาช้างดำ จิตรกรรมวัดภูมินทร์ แดนดินส้มสีทอง
งามเรืองรองพระธาตุแช่แห้ง
น่านมีพื้นที่
11,472.072 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 7 ล้านไร่เศษ
อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ 668 กิโลเมตร
เป็นเมืองชายแดนแห่งล้านนาตะวันออกอันอุดมไปด้วยวัฒนธรรมที่หลอมรวมจากเทือกเขาสูงถึงพื้นราบ
มีความเก่าแก่รุ่นเดียวกับกรุงสุโขทัย มีเจ้าผู้ครองนครสืบต่อกันมา
รวมทั้งสิ้น 64 พระองค์ น่านเดิมมีชื่อว่า นันทบุรี หรือ วรนคร
สร้างขึ้นโดยพระยาภคา ราวพุทธศตวรรษที่ 18 บริเวณที่ราบตำบลศิลา-เพชร
หรือ อำเภอปัวในปัจจุบัน ใน พ.ศ.1902
พระยาการเมืองได้รับพระบรมสารีริกธาตุจากกรุงสุโขทัย
ทรงเลือกดอยภูเพียงแช่แห้ง
เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุพร้อมกับย้ายเมืองมาสร้างใหม่บริเวณเชิงดอย
ต่อมาประมาณ พ.ศ. 1911 แม่น้ำน่านได้เปลี่ยนทิศทาง
พระยาผากองราชบุตรพระยาการเมือง
ได้ย้ายเมืองอีกครั้งมาตั้งที่บ้านห้วยไค้ ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำน่าน
ซึ่งเป็นที่ตั้งของเมืองน่านปัจจุบัน
อำเภอต่างๆในจังหวัดน่าน
เมืองน่าน
แม่จริม
บ้านหลวง
นาน้อย
ปัว
ท่าวังผา
เวียงสา
ทุ่งช้าง
เชียงกลาง
นาหมื่น
สันติสุข
บ่อเกลือ
สองแคว
ภูเพียง
เฉลิมพระเกียรติ
แม่น้ำน่านเสมือนเส้นเลือดของชาวน่าน มีต้นกำเนิดจากดอยขุนน้ำน่าน
ตำบลขุนน่าน อำเภอบ่อเกลือ ซึ่งไหลขึ้นเหนือไปทางอำเภอทุ่งช้าง
แล้วไหลลงใต้ไปยังอำเภอปัว อำเภอท่าวังผา อำเภอเมืองน่าน อำเภอเวียงสา
หลังจากนั้นไหลลงไปยังจังหวัดอื่น คือ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก และ พิจิตร
จึงไปรวมกับแม่น้ำยมที่อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์
และแม่น้ำเจ้าพระยาที่ปากน้ำโพ นครสวรรค์ ร้อยละ 40 ของลำน้ำน่านนั้น
หล่อเลี้ยงลำน้ำเจ้าพระยา
อุทยานแห่งชาติในจังหวัดน่าน
|
ข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดน่าน |
|
(ขอขอบคุณข้อมูลจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
และภาพบางส่วนจากเว็บท่องเที่ยวต่างๆผ่านการค้นหาของกูเกิล)
|
ข้อมูลการเดินทางและแผนที่จังหวัดน่าน
รถยนต์ จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงหมายเลข 32 ถึงจังหวัดนครสวรรค์
จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 117
จนถึงจังหวัดพิษณุโลกและใช้ทางหลวงหมายเลข 11 ผ่านจังหวัดอุตรดิตถ์
และอำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ จากเด่นชัยใช้ทางหลวงหมายเลข 101
ผ่านจังหวัดแพร่ไปจนถึงจังหวัดน่าน รวมระยะทางประมาณ 668 กิโลเมตร
รถโดยสารประจำทาง สถานีขนส่งสายเหนือ ถนนกำแพงเพชร 2 (หมอชิต
2) มีรถโดยสาร
ประจำทางธรรมดา และปรับอากาศไปจังหวัดน่านทุกวัน ติดต่อ บริษัท ขนส่ง
จำกัด โทร 0 2936 2852 - 66 หรือ www.transport.co.th สถานีขนส่งน่าน
โทร 0 5471 1661 บริษัท ขนส่งน่าน จำกัด โทร. 0 5471 0027
และบริษัทเอกชนหลายแห่งบริการเดินรถไปจังหวัดน่าน ติดต่อ แพร่ทัวร์
โทร. 0 2245 2369,
0 2936 3720 และ 0 5471 0348 สมบัติทัวร์ โทร 0 2936 2495-6 และ 0 5471
0122 เชิดชัยทัวร์ โทร 0 2936 0199, 0 5471 0362
รถไฟ จากสถานีรถไฟกรุงเทพฯ (หัวลำโพง) ไปลงที่อำเภอเด่นชัย
จังหวัดแพร่ แล้วจึงต่อรถโดยสารประจำทางมาที่จังหวัดน่าน ระยะทาง 142
กิโลเมตร รายละเอียดติดต่อหน่วยบริการเดินทาง
การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร 0 2220 4334, 0 2220 4444, 1690 หรือ
www.railway.co.th
เครื่องบิน บริษัท พีบี แอร์ มีเที่ยวบินเส้นทาง กรุงเทพฯ-น่าน
สอบถามรายละเอียดได้ที่ 0 2261 0220-5 หรือ www.pbair.com
ท่าอากาศยานน่าน โทร. 0 5471 0270
เทศกาลงานประเพณี
งานประเพณีไหว้พระธาตุ
เมืองน่านเป็นเมืองหนึ่งในดินแดนล้านนาที่พระพุทธศาสนาเผยแผ่มาถึงเป็นเวลาช้านาน
ในเขตเมืองเก่า
ทั้งในตัวเมืองน่านและที่อำเภอปัวจะมีพระธาตุตั้งอยู่บนเนินเขาเด่นเป็นสง่า
ในรอบปีมีงานประเพณีบูชาพระธาตุสำคัญ ได้แก่
งานนมัสการพระธาตุเบ็งสกัด
ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 เหนือ
(ประมาณเดือนมกราคม)
งานประเพณี
หกเป็งไหว้สามหาธาตุแช่แห้ง
ในวันเพ็ญเดือน 6 เหนือ
ตรงกับวันเพ็ญเดือน 4 ภาคกลาง (ประมาณปลายเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม)
มีการจุดบ้องไฟถวายเป็นพุทธบูชา
งานประเพณีนมัสการพระธาตุเขาน้อย ในวันเพ็ญเดือน 8 เหนือ ตรงกับวันเพ็ญเดือน
6 ภาคกลาง(ประมาณเดือนพฤษภาคม)
มีงานนมัสการพระธาตุเขาน้อย
และมีการจุดบ้องไฟถวายเป็นพุทธบูชา
งานประเพณีนมัสการสรงน้ำพระเจ้าทองทิพย์ วัดสวนตาลช่วงเทศกาลสงกรานต์ 12-15 เมษายน
งานตานก๋วยสลาก งานแห่คัวตาน
หรือครัวทาน ทานสลาก
หรือก๋วยสลากเป็นประเพณีเก่าแก่ที่มีมาตั้งแต่ครั้งพุทธกาล
สำหรับชาวเหนือถือว่าเป็นประเพณีทำบุญกลางบ้านที่ยิ่งใหญ่และสำคัญเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น
พระภิกษุรับนิมนต์เพื่อมารับการถวายทานโดยการจับสลาก
งานประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่าน
ประเพณีแข่งเรือเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมานานต่อมาใน พ.ศ.
2479
ได้จัดให้มีการแข่งเรือในงานทอดกฐินสามัคคีสืบทอดมาจนถึงงานทอดกฐินพระราชทานในปัจจุบัน
ราวกลางเดือนตุลาคม หรือต้นเดือนพฤศจิกายนของทุกปี
โดยถือเอาวันเปิดสนามแข่งเรือตามวันถวายสลากภัตของวัดช้างค้ำวรวิหารซึ่งเป็นวัดหลวง
จะจัดงานถวายสลากภัตก่อน
งานแข่งเรือประเพณีจังหวัดน่านจึงเป็นประเพณีคู่กับตานก๋วยสลากของวัดช้างค้ำมาจนทุกวันนี้
ภายหลังทางจังหวัดได้ผนวกงานสมโภชงาช้างดำอันเป็นสมบัติล้ำค่าคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดน่านเข้าไปด้วย
นอกจากนั้นยังมีงานแข่งเรือที่อำเภอเวียงสาในเทศกาลตานก๋วยสลาก
เรือที่เข้าแข่งแต่ละลำใช้ไม้ซุงใหญ่ ๆ เอามาขุดเป็นเรือ
เอกลักษณ์โดดเด่นของเรือแข่งเมืองน่าน คือ ที่หัวเรือแกะเป็นรูปพญานาค ชูคอสง่างาม
หางเรือเป็นหางพญานาคงอนสูง ด้วยคนเมืองน่านเชื่อว่าบรรพบุรุษของตนคือ เจ้าขุนนุ่น
ขุนฟอง เกิดจากไข่พญานาคเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์
การต่อเรือแข่งเป็นรูปพญานาคจึงถือเป็นการบูชาบุญคุณพญานาคผู้เป็นเจ้าแห่งน้ำและบรรพบุรุษของชาวเมืองน่าน
ประเภทการแข่งขัน มีทั้งเรือใหญ่ เรือกลาง และเรือเล็ก
รวมทั้งประเภทสวยงาม นอกจากนี้ยังมีการประกวดกองเชียร์อีกด้วย
และหากมาในช่วงซ้อมก่อนการแข่งขัน ตอนเย็น ๆ จะเห็นชาวบ้าน
นักเรียนจับกลุ่มอยู่ริมน้ำเพื่อดูการซ้อมเรือ เชียร์ทีมเรือ และฝีพาย
ที่เป็นคนท้องถิ่น เป็นวิถีชีวิตที่มีสีสัน และเป็นกิจกรรมที่สร้างสรรค์
นับเป็นประเพณีที่น่าสนใจอย่างยิ่ง
งานเทศกาลส้มสีทองและงานกาชาดจังหวัดน่าน
จัดขึ้นในเดือนธันวาคมของทุกปี
บางปีอาจจัดร่วมกับเทศกาลของดีเมืองน่าน
ส้มสีทองเป็นผลผลิตทางการเกษตรที่มีชื่อเสียงของจังหวัดน่าน
พันธุ์เดียวกับส้มเขียวหวาน แต่ส้มสีทองจะมีเปลือกสีเหลืองทองสวยงาม
และรสชาติหวานหอมอร่อยกว่า เป็นเพราะอิทธิพลของดินฟ้าอากาศคือ
อุณหภูมิระหว่างกลางวันและกลางคืนต่างกัน 8 องศา
เป็นเหตุให้สาร
คาร์ทีนอยพิคเมนท์
ในเปลือกส้มเปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีทองดังกล่าว กิจกรรมในงานที่น่าสนใจมีหลายอย่าง
ได้แก่ การประกวดขบวนรถส้มสีทอง การออกร้านนิทรรศการ
การจำหน่ายสินค้าหัตถกรรมจากอำเภอต่าง ๆ และจากเมืองฮ่อน-หงสา
สปป.ลาว การแสดงพื้นเมืองและมหรสพต่าง ๆ
อีกมากมาย
พิธีสืบชะตา
เป็นประเพณีโบราณ มักทำในโอกาสต่าง ๆ เช่น วันเกิดอายุครบรอบ
ฟื้นจากการเจ็บป่วย การสืบชะตาถือเป็นการสร้างขวัญกำลังใจ เป็นสิริมงคล
และขับไล่สิ่งเลวร้ายให้ผ่านพ้นไป
ต่อมามีการประยุกต์พิธีสืบชะตากับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
ดนตรีพื้นบ้าน ปิน สะล้อ ซอน่าน
พ่อครูไชยลังกา เครือเสน ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง
(ดนตรีพื้นบ้าน)
คือผู้เชี่ยวชาญปิน
(ซึง)
และสะล้อ
และยังสามารถประดิษฐ์เครื่องดนตรี คำร้อง และทำนองเพลงซอปั่นฝ้าย
ศิลปินแห่งชาติอีกท่านหนึ่งคือ พ่อครูคำผายนุปิง ผู้ขับ
ซอล่องน่าน
ที่เล่าถึงตำนานการสร้างบ้านแปงเมืองน่าน ตามเรื่องเล่าขานกันมาช้านานว่า
ครั้งเมื่อพระยาการเมืองอพยพย้ายเมืองจากวรนคร อำเภอปัว
มาสร้างเมืองใหม่ที่ภูเพียงแช่แห้งนั้น ขบวนเสด็จแห่แหนใหญ่โตมาตามลำน้ำน่าน
ผู้ติดตาม คือ ปู่คำมาและย่าคำปี้ ขับร้องโต้ตอบด้วยปฏิภาณกวี คลอปิน และสะล้อ
เพื่อไม่ให้การเดินทางน่าเบื่อ
ตัวอย่างโปรแกรมนำเที่ยว
วันที่ 1
เช้า ชมทิวทัศน์เมืองน่านที่
วัดพระธาตุเขาน้อย
วัดภูมินทร์
ชมจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถทรงจตุรมุข
วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร
ชมศิลปะสมัยสุโขทัย
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติน่าน ชมงาช้างดำ
บ่าย
นมัสการพระบรมธาตุแช่แห้ง
พระธาตุประจำคนเกิดปีเถาะ
วัดสวนตาล ชมพระธาตุองค์ใหญ่
และพักค้างคืนในอำเภอเมือง
วันที่ 2
เช้า ออกเดินทางไปอำเภอท่าวังผา
วัดหนองบัว ชมจิตรกรรมฝาผนัง
ผ้าลายน้ำไหลของชาวไทลื้อ
และออกเดินทางไปอำเภอปัว
ชมต้นดิกเดียมที่วัดบ้านปรางค์
บ่าย ออกเดินทางไปอำเภอบ่อเกลือ
ชมบ่อเกลือสินเธาว์โบราณ
แล้วออกเดินทางไปอำเภอปัว
เข้าที่พักอุทยานแห่งชาติดอยภูคา
วันที่ 3
เช้า
ชมพระอาทิตย์ขึ้น ณ
อุทยานแห่งชาติดอยภูคา
แล้วเดินทางไปอำเภอเฉลิมพระเกียรติ
ชมด่านห้วยโก๋น ชายแดนไทย-ลาว
บ่าย
อนุสาวรีย์วีรกรรมทุ่งช้าง
และพิพิธภัณฑ์ทหาร
วัดหนองแดง อำเภอเชียงกลาง
ชมสถาปัตยกรรมแบบไทลื้อ
เข้าอำเภอเมืองน่าน
|