X


 

http://www.hotsia.com > สมุทรปราการ > วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
 

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ

Mr.Hotsia ขอแนะนำวงปี่พาทย์ชนิดต่างๆที่หลายคนยังสับสนกันครับ สืบเนื่องจาก เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม ได้มีงานสวดอภิธรรม พ่อของผม "คุณพ่อทองอุย ปั้นมณี" และฌาปณกิจไปเมี่อวันที่ 27 สิงหาคม 2554 ทำให้ผมสงสัยว่าวงปี่พาทย์มีกี่ชนิด อะไรบ้างแต่ละชนิดต่างกันอย่างไร และยังเป็นที่ระลึกในงานศพของพ่อบนอินเตอร์เน็ตอีกสือหนึ่ง

วงปี่พาทย์ เป็นวงที่ประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีประเภทตี เป่า และเครื่องประกอบจังหวะ ใช้บรรเลงในงานพระราชพิธี และพิธีต่างๆ แบ่งได้ 3 ขนาด คือ
- วงปี่พาทย์เครื่องสิบ ระนาดเอก ฆ้องวงใหญ่ ปี่ใน ฉิ่ง ตะโพน กลองทัด วงปี่พาทย์เครืองห้า แบ่งออกเป็น 2 ชนิดได้แก่
- ปีพาทย์เครื่องห้าอย่างหนัก จะใช้สำหรับการบรรเลงใน การแสดงมหรสพ หรืองานในพิธีต่างๆ ซึ่งจะประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีต่างๆ ดังนี้คือ ฆ้องวงใหญ่ ปี่ใน กลองทัด ตะโพน และฉิ่ง
- ปีพาทย์เครื่องห้าอย่างเบา ประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีต่างๆ ดังนี้คือ กลองชาตรี ฆ้องคู่ ฉิ่ง ปี่ และทับหรือโทน
- วงปี่พาทย์เครื่องคู่ เหมือนวงปี่พาทย์เครื่องห้า เพียงแต่เพิ่มระนาดทุ้มและฆ้องวงเล็กเข้าไป
- วงปี่พาทย์เครื่องใหญ่ เหมือนวงปี่พาทย์เครื่องคู่ เพียงแต่เพิ่มระนาดเอกเหล็กและระนาดทุ้มเหล็กเข้าไป

นอกจากนี้วงปี่พาทย์ยังมีอีก 3 ประเภทใหญ่ๆคือ วงปี่พาทย์นางหงส์ วงปี่พาทย์มอญ วงปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์

วงปี่พาทย์นางหงส์ คือวงปี่พาทย์ชนิดหนึ่งที่นำเอาวงปี่พาทย์ไม้แข็งมาประสมกับวงบัวลอย โดยเปลี่ยนแปลงรูปแบบดังนี้
ใช้กลองมลายูมาตีแทนตะโพนและกลองทัด(บางที่ก็ใช้กลองทัดแทนกลองมลายู)
ใช้ปี่ชวามาเป่าแทนปี่ในเอาฆ้องเหม่งออก เพราะมีฉิ่งเป็นตัวควบคุมจังหวะแล้วเหตุที่ใช้ชื่อวงปี่พาทย์นี้ว่าวงปี่พาทย์นางหงส์ก็เนื่องจากเรียกตามชื่อเพลงที่เล่นคือเพลงเรื่องนางหงส์ โดยจะใช้เล่นเฉพาะงานอวมงคลเท่านั้น ปัจจุบันไม่ค่อยเป็นที่นิยม เพราะได้หันมานิยมวงปี่พาทย์มอญแทน

วงปี่พาทย์นางหงส์ เดิมเป็นวงที่ใช้บรรเลงในงานศพของสามัญชน ต่อมาได้นำมาบรรเลงในงานสวดพระอภิธรรมศพเจ้านาย และใช้ในตอนถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระศพ เมื่อครั้งงานพระบรมศพของสมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนนี สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระประสงค์ให้นำวงปี่พาทย์นางหงส์ ของกรมศิลปากรมาประโคมย่ำยาม ต่อจากวงประโคมของงานเครื่องสูง สำนักพระราชวัง จึงนับเป็นครั้งแรกที่ได้นำวงปี่พาทย์นางหงส์มาใช้ในงานพระบรมศพด้วย

วงปี่พาทย์มอญ เป็นวงดนตรีที่มาพร้องกับชาวมอญที่อพยพเข้ามาในประเทศไทย ประกอบด้วยเครื่องดนตรีที่ได้รับอิทธิพลมาจากมอญได้แก่ ปี่มอญ ฆ้องมอญ ตะโพนมอญ เปิงมางคอก และฆ้องราว

รูปแบบของวง
วงปี่พาทย์มอญมี 3 ขนาดเช่นเดียวกับวงปี่พาทย์ไม้แข็งของไทย ดังนี้
- วงปี่พาทย์มอญเครื่องห้า ประกอบด้วยระนาดเอก ปี่มอญ ฆ้องมอญวงใหญ่ ตะโพนมอญ เปิงมางคอก และเครื่องกำกับจังหวะคือฉิ่งและ
- วงปี่พาทย์มอญเครื่องคู่ มีลักษณะเดียวกันกับวงปี่พาทย์มอญเครื่องห้า เพียงแต่วงนี้ได้เพิ่มระนาดทุ้มและฆ้องมอญวงเล็กเข้ามา
- วงปี่พาทย์มอญเครื่องใหญ่ มีลักษณะเดียวกันกับวงปี่พาทย์มอญเครื่องคู่ แต่ได้เพิ่มระนาดเอกเหล็กและระนาดทุ้มเหล็กเข้ามา
 

วงปี่พาทย์มอญมีการจัดรูปแบบวงที่แตกต่างจากวงปีพาทย์ของไทยตรงที่ตั้งฆ้องมอญไว้ด้านหน้าสุด ซึ่งการจัดรูปแบบวงนั้นไม่ทราบแน่ชัดว่าใครกำหนดและทำเพื่ออะไร บ้างก็ว่าเพื่อความสวยงามเมื่อมองจากด้านหน้า บ้างก็ว่าเป็นการให้เกียรตวัฒนธรรมมอญ บ้างก็ว่าเป็นเพราะฆ้องมอญทำหน้าขึ้นวรรคเพลงเช่นเดียวกับระนาดเอก

วิวัฒนาการในปัจจุบัน
ในปัจจุบันวงปี่พาทย์มอญเจริญเติบโตอย่างมาก โดยการขยายวงให้ใหญ่ขึ้นเป็นวงปี่พาทย์มอญวงพิเศษ บางอาจจะมีฆ้องมอญถึง 10 โค้งหรือมากกว่านั้น ทำให้วงปี่พาทย์มอญนอกจากจะใช้เป็นเครื่องประโคมศพแล้ว ยังแสดงถึงเกียรติยศของผู้ตายอีกด้วย
นอกจากจะมีการเปลี่ยนแปลงโดยการเพิ่มฆ้องมอญให้มากขึ้นแล้ว ยังได้มีการเปลี่ยนแปลงลักษณะของเครื่องดนตรีเพื่อให้เหมาะสมกับวง คือเปลี่ยนลักษณะของรางระนาดเอกและระนาดทุ้มให้เหมือนกับฆ้องมอญ เพียงแต่ย่อสัดส่วนให้ต่ำลง

วงปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์
เกิดขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยได้รับอิทธิพลจากละครโอเปร่าของยุโรป ซึ่งเจ้าพระยาเทเวศร์วงวิวัฒน์ (ม.ร.ว.หลาน กุญชร) และสมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ร่วมกันปรับปรุงขึ้น เหตุที่มีชื่อว่าดึกดำบรรพ์นั้นมาจากชื่อโรงละครของเจ้าพระยาเทเวศร์ฯ ก็เลยเรียกเรียกวงดนตรีนี้ตามชื่อของโรงละคร

สำหรับวงปี่พาทย์ที่เล่นในงานของพ่อเป็นวงปี่พาทย์มอญ แถวบ้านผมที่ บ้านระกาศ บางบ่อ อาจเป็นไปได้ที่ได้รับอิทธิพลมาจากมอญ ส่วนเครื่องดนตรีในวงที่ผมชอบมากที่สุดคือ "เปิงมางคอก" เปิงมางคอก เป็นเครื่องดนตรีมอญชิ้นหนึ่ง มีลักษณะเป็นกลองที่ขนาดแตกต่างกัน 7 ลูก ผูกเป็นราวอยู่ในชุดเดียวกัน ลูกเปิงมางมี ๗ ขนาดตั้งแต่ใหญ่ไปหาเล็ก ขึงด้วยหนัง 2 หน้า ขึ้นหน้าด้วยหนังเรียดโยงสายเร่งหนังหน้ากลองเป็นแนวยาวตลอด หุ่นกลองเวลาบรรเลงต้องติดข้าวสุกบดผสมขี้เถ้าตรงกลางก่อนลูกเปิงมางแต่ละใบจะมีห่วง ไว้แขวน คอกเปิงมางทำเป็นรั้ว 3 ชิ้นติดต่อกัน โดยใช้ตะขอ หรือ สลัก มีตะขอแขวนลูกเปิงเป็นระยะ รั้วเป็นรูปโค้งเกือบรอบวงกลม มีทางให้คนเข้าไปบรรเลงตรงกลางคอก

ประวัติ จากส่วนประกอบที่มีลูกเปิงมาง 7 ใบและคอกใส่ลูกเปิงมาง 1 คอก จึงเรียกเครื่องดนตรีชนิดนี้ว่า เปิงมางคอก แต่เดิมเป็นเครื่องดนตรีของชาวมอญ เล่นในวงปี่พาทย์มอญ ภายหลังชาวไทยนิยมนำมาบรรเลง โดยมีการรับอิทธิพลนี้มาตั้งแต่สมัยอยุธยา


พ่อตรากตรำ ทำนา หาปลาขาย
ส่งลูกให้ ร่ำเรียนไกล ใจพ่อหวัง
รับสร้างบ้าน งานหนักเหลือ เหนือกำลัง
ส่งถึงฝั่ง ลูกได้ดี ศรีตระกูล
แสนโศกเศร้า ร่ำไห้ ใจสลาย
วันนี้พ่อ วางวาย มลายสูญ
ขอผลบุญ หนุนช่วย ด้วยอาดูรย์
บุญเพิ่มพูล ส่งพ่อไป ในภพดี

เครดิต:นักกลอนมลิวัลย์

 
นี่คือเพลงโหมโรง ระนาดเอก โดยแช้มป์ 5 สมัยรายการคุณพระช่วย

 
คลิปเปิงมางคอกมันส์มาก

 
วงปี่พาทย์มอญบรรเลง

ปี่พาทย์มอญ


  ภาพนี้ถ่ายที่ 13 34 22.71 N, 100 52 51.912 E  พิกัดตำแหน่ง GPS(POI)

ทำบุญเลี้ยงพระหมดวัดเพล วัดบ้านระกาศ 26 สิงหาคม 2554


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
ปีพาทย์มอญคณะ ส.สุวรรณชวนชม ควบคุมวงโดยคุณสุธรรม ชวนชม ศิษย์สายหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง)
ที่บรรเลงในงานศพพ่อของ Mr.Hotsia สนใจติดต่อที่คุณหมู 086-7709739 บอก Mr.Hotsia แนะนำมาครับ


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
ปี่พาทย์มอญ


  ภาพนี้ถ่ายที่ 13 34 22.71 N, 100 52 51.912 E  พิกัดตำแหน่ง GPS(POI)

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
ดอกไม้จันทน์


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ


วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
GPS: 13 34 22.392 N, 100 52 52.458 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
เตรียมดอกบัวไหว้พระ


GPS: 13 34 22.392 N, 100 52 52.458 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
GPS: 13 34 22.44 N, 100 52 52.998 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ


GPS: 13 34 22.818 N, 100 52 52.409 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
เณรที่บวชหน้าไฟ
GPS: 13 34 22.818 N, 100 52 52.409 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
อาจารย์เปี๊ยพระเก่าแก่วัดบ้านระกาศ


GPS: 13 34 22.818 N, 100 52 52.409 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
เลี้ยงพระเพล
GPS: 13 34 22.71 N, 100 52 51.912 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
พี่ชายชื่อ "กลอน" กะแม่


GPS: 13 34 22.71 N, 100 52 51.912 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
ดอกไม้จันทน์วันทำบุญ
GPS: 13 34 22.71 N, 100 52 51.912 E

วงปี่พาทย์ ปี่พาทย์นางหงส์ ปี่พาทย์มอญ
ป้าง่วนและญาติๆ

 

 
ค้นหาข้อมูลจากในไซต์นี้โดย
Google


 

เที่ยวสะใจเอเซีย
ไทย
ลาว
พม่า
จีน
เวียดนาม
มาเลเซีย
อินโดนีเซีย
สิงคโปร์
กัมพูชา
ฮ่องกง
ฟิลิปปินส์

 
มาเก๊า
บรูไน  
 
เที่ยวไทย (ทริปท่องเที่ยวทุกจังหวัดในไทย)
ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคใต้
เชียงใหม่
เชียงราย
แม่ฮ่องสอน
ตาก
ลำปาง
พะเยา
กำแพงเพชร
นครสวรรค์
น่าน
เพชรบูรณ์
พิจิตร
พิษณุโลก
แพร่
ลำพูน
สุโขทัย
อุทัยธานี
อุตรดิตถ์
กรุงเทพ
กาญจนบุรี
ฉะเชิงเทรา
ชัยนาท
นครปฐม
ปทุมธานี
เพชรบุรี
ประจวบ
อยุธยา
ราชบุรี
อ่างทอง
ลพบุรี
สมุทรปราการ
สมุทรสาคร
สมุทรสงคราม
สระบุรี
สิงห์บุรี
สุพรรณบุรี
นนทบุรี
ชุมพร
กระบี่
นราธิวาส
นครศรีธรรมราช
ปัตตานี
พัทลุง
พังงา
ภูเก็ต
ระนอง
สุราษฏร์ธานี
สตูล
สงขลา
ตรัง
ยะลา
ภาคตะวันออก ภาคอีสาน
ชลบุรี
ระยอง
ตราด
นครนายก
ปราจีนบุรี
จันทบุรี
สระแก้ว
อำนาจเจริญ
บุรีรัมย์
ชัยภูมิ
กาฬสินธุ
ขอนแก่น
จังหวัดเลย
มหาสารคาม
มุกดาหาร
นครพนม
นครราชสีมา
หนองบัวลำภู
หนองคาย
บึงกาฬ
ร้อยเอ็ด
สกลนคร
ศรีสะเกษ
สุรินทร์
อุบลราชธานี
อุดรธานี
ยโสธร
 
จองที่พัก
ที่พักกรุงเทพ
ที่พักเขาใหญ่
ที่พักพัทยา
ที่พักเชียงใหม่
ที่พักหัวหิน
ที่พักฮ่องกง
ท่องเที่ยวยอดนิยม
mr.Hotsia BLOG เดินทางระหว่างจังหวัด
รวมคลิปเที่ยวสะใจ รีวิวโรงแรมไทย
Backpackers Shop  
 
โรงแรมยอดนิยมในสมุทรปราการ
ปัญจะ รีสอร์ท ปัญจะ รีสอร์ท
ฟูล รูม 77 ฟูล รูม 77
โรงแรมเอสอาร์ โรงแรมเอสอาร์
โรงแรมซาซ่า โรงแรมซาซ่า
ริมขอบฟ้า เออเบิล รีสอร์ท ริมขอบฟ้า เออเบิล รีสอร์ท
โรงแรมทั้งหมดในสมุทรปราการ


 


เที่ยวสวนผึ้ง

เที่ยวปาย

เที่ยวเขาใหญ่

คลิปท่องเที่ยว






By ฮ๊อตเชีย เที่ยวสะใจ
(mrHotsia)
ประกอบ ปั้นมณี

www.hotsia.com  Hot Destinations ASIA
เว็บท่องเที่ยว จองที่พัก จองตั๋วเครื่องบินออนไลน์ ข้อมูลท่องเที่ยว ไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม แผนที่ การเดินทาง ที่พัก ร้านอาหาร
"mrhotsia เดินทางท่องเที่ยวเองและเขียนเรื่องลงเว็บ มีข้อมูลเชิงลึกแบบท่าน search pantip.com"


ห้ามคัดลอก