ออกเรือหาปลาแม่น้ำโขงที่จำปาสัก

ออกเรือหาปลาแม่น้ำโขง ณ เมืองจำปาสัก

ผม mr.hotsia มีโอกาสได้มาถึงแขวงจำปาสัก ประเทศลาว ซึ่งเป็นเมืองที่อยู่ติดกับแม่น้ำโขงสายใหญ่ที่ไหลยาวตัดผ่านภูมิภาคนี้ ความพิเศษของจำปาสักที่ผมประทับใจมาก คือวิถีชีวิตของชาวบ้านที่ยังคงพึ่งพิงกับแม่น้ำโขงอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะการออกเรือหาปลาที่เป็นอาชีพหลักริมฝั่งน้ำแห่งนี้

ตอนที่ผมมาเที่ยว จำปาสักไม่ได้มีแต่ชื่อเสียงเรื่องมรดกโลกอย่างปราสาทวัดพูที่ใครหลายคนรู้จัก อ่านเรื่องการเดินทางมาเที่ยวปราสาทวัดภูที่ผมเคยบันทึกไว้ แต่ครั้งนี้ผมตั้งใจจะออกเรือไปกับชาวบ้านโดยตรง เพื่อสัมผัสประสบการณ์การหาปลาบนแม่น้ำโขงด้วยตัวเองให้ลึกซึ้งที่สุด

เช้าตรู่กับแสงทองริมโขง และการเตรียมพร้อมออกเรือ

ผมนอนพักที่บ้านพักแสงทองในตัวเมืองจำปาสัก เช้าวันนั้นตื่นแต่เช้าเพื่อรอชาวบ้านที่เคยคุยกันไว้ตั้งแต่เมื่อวาน พอแสงอาทิตย์เริ่มสาดส่องในโทนสีทองอบอุ่น อากาศตอนนี้เริ่มเย็นลงตามฤดูกาลที่ลาวใต้ เรือเล็กไม้พายถูกเตรียมไว้พร้อมออกเดินทาง ผมจับมือเจ้าของเรือที่เป็นชาวบ้านท้องถิ่นและล่องเรือไปตามน้ำโขงที่กว้างใหญ่

ริมฝั่งแม่น้ำโขงในจำปาสักชาวบ้านจะปลูกผักสวนครัวพอประมาณเพื่อใช้ในครัวเรือน อาชีพส่วนหนึ่งจึงหนีไม่พ้นการออกเรือหาปลาที่เป็นเสบียงหลักของครอบครัวและรายได้เสริมในบางครั้ง

วิธีการหาปลาแม่น้ำโขงแบบดั้งเดิม

ผมได้เรียนรู้วิธีหาปลาจากชาวบ้านที่นี่มีสามแบบหลัก ๆ ที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย:

• การลงเบ็ดล่าตะเพียน — ใช้เหยื่อจากใบไม้ริมแม่น้ำโขงลงเบ็ดใต้ผิวน้ำ วิธีนี้จะได้ปลาตะเพียนซึ่งเป็นปลาที่พบได้บ่อยในแม่น้ำโขง
• การดักรอบใต้น้ำ — ใช้ดักปลาหลายชนิดโดยเฉพาะปลาหนังและปลาหน้าหนูที่มีลักษณะคล้ายหนูตามชื่อ
• การดักตาข่ายหรือที่เรียกว่า "ม่อง" — เป็นการวางตาข่ายดักจับปลาในจุดที่แม่น้ำโขงมีน้ำไหลช้าและนิ่ง ซึ่งต่างจากการดักปลาที่หลี่ผีนั้นซึ่งเน้นไปที่น้ำกระโจนหรือโขดหิน

ผมได้ช่วยชาวบ้านดูลาติดเบ็ดว่ามีปลาติดหรือไม่ และช่วยกู้ลอบดักปลา พอขึ้นมาดูปลาที่ติดลอบก็พบว่าบางวันโชคดีได้ปลาหลายตัว แต่วันนั้นลมค่อนข้างแรง ทำให้ได้ปลาเพียงตัวเดียวเท่านั้น ต่างจากวันก่อนที่ได้ปลาจนเกินพอสำหรับนำไปขายในตลาด

วิถีชีวิตริมโขงกับการจำหน่ายปลา

ปลาที่ชาวบ้านจับมาได้ ถ้าวันไหนได้เยอะก็จะนำไปขายในร้านอาหารหรือเดินขายตามถนนในรูปแบบตลาดเคลื่อนที่ บางคนใช้รถเข็น บางคนเดินเร่ขายตามหมู่บ้าน เพราะที่จำปาสักไม่มีตลาดปลาใหญ่เหมือนในเมืองใหญ่ ๆ

หลังจากขึ้นจากเรือผมเดินเล่นในเมืองจำปาสักซึ่งมีบรรยากาศเรียบง่ายและสงบยามเช้า มีชาวบ้านนำปลาสด ผัก และผลไม้มาขายตามริมถนน และยังได้เห็นภาพพระสงฆ์เดินบิณฑบาตในชุดสีเหลืองสดใส เป็นภาพที่ทำให้ผมนึกถึงความเชื่อและวัฒนธรรมที่ยังคงอยู่ในชีวิตประจำวันของคนที่นี่

วันที่ผมเดินเล่นในเมืองจำปาสักนั้นยังมีพระจากไทยมาร่วมบิณฑบาตด้วย เพราะเป็นวันที่ชาวบ้านจากสกลนครนำรูปเหมือนจำลองหลวงปู่เสาร์มาถวายที่วัดในเมือง จำปาสักจึงเป็นเมืองเล็ก ๆ ที่มีวัดหลายแห่ง และมีความผูกพันกับวัฒนธรรมพระพุทธศาสนาอย่างลึกซึ้ง

ความเชื่อมโยงกับเมืองใกล้เคียงและการเดินทาง

สำหรับนักเดินทางที่สนใจอยากลองมาสัมผัสวิถีชีวิตริมแม่น้ำโขงที่จำปาสัก การเดินทางไม่ยากอย่างที่คิด โดยสามารถใช้เส้นทางจากปากเซซึ่งเป็นเมืองหลวงของแขวงจำปาสัก โดยนั่งรถโดยสารสายใต้จากปากเซมายังหมู่บ้านบ้านม่วง แล้วข้ามเรือมายังฝั่งจำปาสักได้สะดวก อ่านรายละเอียดการเดินทางมาเที่ยวปราสาทวัดภูและจำปาสัก ที่ผมเคยบันทึกไว้

ถ้าใครอยากเปลี่ยนบรรยากาศจากเมืองจำปาสักไปยังที่สูงหนาว ๆ อย่างปากซองซึ่งเป็นเมืองกาแฟที่มีชื่อเสียงและน้ำตกสวยงาม ก็สามารถวางแผนเดินทางต่อไปได้ง่าย ๆ เที่ยวปากซอง เมืองปากเซ แขวงจำปาสัก ผมแนะนำว่านี่เป็นอีกหนึ่งเส้นทางที่น่าสนใจทั้งบรรยากาศและกิจกรรม

ปิดท้ายด้วยภาพความทรงจำที่จำปาสัก

การออกเรือหาปลาแม่น้ำโขงที่จำปาสักไม่ใช่แค่การจับปลา แต่เป็นการได้สัมผัสชีวิตจริงของชาวบ้านที่ยังพึ่งพิงธรรมชาติอย่างใกล้ชิด ผม mr.hotsia ได้เรียนรู้ทั้งเทคนิคการหาปลา ความสัมพันธ์ของชุมชน และวัฒนธรรมที่ผูกพันกับแม่น้ำโขงนี้อย่างลึกซึ้ง

ถ้าคุณพร้อมจะเดินทางมาที่นี่ อย่าลืมพกใจเปิดกว้างและความอยากรู้อยากเห็นมาด้วย เพราะแม่น้ำโขงและจำปาสักมีเรื่องราวและเสน่ห์มากมายที่รอให้คุณได้มาเรียนรู้และสัมผัสด้วยตัวเองครับ