งานประเพณีบุญบั้งไฟ ลาว
ประเพณีบุญบั้งไฟ เป็นประเพณีหนึ่งของภาคอีสานของไทยรวมไปถึงลาว โดยมีตำนานมาจากนิทานพื้นบ้านของภาคอีสานเรื่องพระยาคันคาก เรื่องผาแดงนางไอ่ ซึ่งในนิทางพื้นบ้านดังกล่าวได้กล่าวถึง การที่ชาวบ้านได้จัดงานบุญบั้งไฟขึ้นเพื่อเป็นการบูชา พระยาแถน หรือเทพวัสสกาลเทพบุตร ซึ่ง ชาวบ้านมีความเชื่อว่า พระยาแถนมีหน้าทีคอยดูแลให้ฝนตกถูกต้องตามฤดูกาล และมีความชื่นชอบไฟเป็นอย่างมาก หากหมู่บ้านใดไม่จัดทำการจัดงานบุญบั้งไฟบูชา ฝนก็จะไม่ตกถูกต้องตามฤดูกาล อาจก่อให้เกิดภัยพิบัติกับหมู่บ้านได้
งานบุญบั้งไฟที่คนไทยคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีคืองานบุญบั้งไฟของจังหวัดยโสธร ซึ่งการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยก็สนับสนุนให้คนมาเที่ยวกันเยอะๆ บรรยากาศนั้นก็คงเคยเห็นๆกันตามทีวีหรือไม่ก็เคยไปเที่ยวกันมาบ้างแล้ว ผมจึงอยากเปลี่ยนบรรยากาศไปเที่ยวงานบุญบั้งไฟของประเทศลาวกันบ้างว่าเป็นอย่างไรจะเหมือนของไทยๆไหม
งานนี้ผมผ่านไปเจอตอนที่ไปเที่ยวทุ่งไหหิน เป็นงานแบบชาวบ้านแท้ๆ ไม่ได้มีการจัดอย่างเป็นทางการแบบของยโสธร ไม่มีการท่องเที่ยวแห่งประเทศลาว ไม่มีพิธีการอะไรมาก ชาวบ้านแต่ละบ้านจะทำบั้งไฟของหมู่บ้านตัวเองแห่แหนกันเข้ามาจุดในงาน บั้งไฟที่ใหญ่ที่สุดได้มาจากเวียงจันทน์โดยมีท่านผู้ใหญ่ในพรรคเมืองของลาวนำมา งานนี้ถึงเป็นงานเล็กๆแต่ผมมองว่ามีเสน่ห์อย่างบอกไม่ถูก ได้สัมผัสชีวิตชาวบ้านชาวลาวแท้ๆว่าวัฒนธรรมเรื่องบุญบั้งไฟเขาเป็นอย่างไร
บั้งไฟขนาดใหญ่ผมเข้าใจว่าเป็นบั้งไฟแสน จะถูกแห่ไปตามถนนหนทางในเมืองให้คนได้ชมกันก่อนและนำมาเตรียมพร้อมที่งาน การจุดบั้งไฟจะเรียงอันดับตั้งแต่บั้งไฟธรรมดาๆ บั้งเล็กๆ ไปจนถึงบั้งไฟขนาดใหญ่เป็นอันสุดท้าย และสำหรับเจ้าของบั้งไฟที่จุดแล้วขึ้นไม่ดี ระเบิด หรือขึ้นไม่ตรงจะถูกทำโทษด้วยถูกจับโยนลงไปในโคลน ซึ่งก็เหมือนกับงานประเพณีบุญบั้งไฟของไทยเช่นกัน
ในวันที่ผมไปชมการจุดและงานดำเนินมาถึงบั้งไฟของท่านประธานที่นำมาจากเวียงจันทน์ เกิดขึ้นไม่สวยไม่ตรงขึ้นมาปรากฏว่าท่านประธานก็โดนจับโยนโคลนเช่นกัน ที่เมืองลาวเนี่ยผมได้คุยกับชาวบ้านหลายคนเขาบอกว่า คนใหญ่คนโตของประเทศลาวของเขามาเที่ยวงาน มาเดินตลาดทักทายกันเป็นกันเองเหมือนเป็นชาวบ้านคนหนึ่ง ผมจึงไม่แปลกใจว่าทำไมท่านประธานจึงถูกจับโยนโคลน
ตลอดทั้งช่วงบ่ายชาวบ้านก็จะทยอยมาเที่ยวงาน มาเล่นกิจกรรมต่างๆในงานเป็นที่สนุกสนาน ภายในงานมีดนตรีเปิดเป็นอิเลคโทนและมีนักร้องร้องเพลง ชาวบ้านก็จะไปร้องรำทำเพลงกัน สิ่งที่ผมเห็นแปลกตาคือร้านปาลูกโปร่ง ซึ่งมีามร้านเป็นที่นิยมของคนมาเที่ยวงานมาก อีกร้านหนึ่งที่ไม่ค่อยได้เห็นในประเทศไทยคือร้านถ่ายรูป โดยจะมีฉากหลังเป็นผ้าวิวต่างๆ ถ่ายเสร็จแล้วก็ Print สีออกมาได้เลย
เรื่องร้านอาหารในงานผมไปถูกใจร้านขายไข่ย่าง ซึ่งจะเป็นไข่ที่ข้างในจะเป็นลูกเจี๊ยบนำมานึ่งหอมๆ เวลากินจิ้มน้ำจิ้มเปรี้ยวแกล้มกับเบียร์ลาวช่างอร่อยเหลือเกิน ส่วนร้านส้มตำลาวข้างๆก็ตำได้อร่อยสะใจเผ็ดนำ นัว อร่อยมาก ใครจะมากินส้มตำลาวจะต้องบอกเขาด้วยว่า “บ่อเอาแป้งนัวเด้อ” เพราะถ้าไม่บอกเขาจะใส่เป็นทัพพีเลยครับไม่ใช่เป็นช้อนๆ
เสียดายที่ผมไม่ได้อยู่รอดูเขาจุดบั้งไฟแสน แต่ก็ได้เก็บคลิปวีดีโอของบั้งไฟหมื่นมาฝากกันครับ งานบุญบั้งไฟของยโสธรคงมีหลายอย่างที่เหมือนกับงานบุญบั้งไฟของลาว บางอย่างอาจต่างกัน แต่ผมเห็นอย่างหนึ่งที่แน่นอนยิ่งกว่าแน่คือ ในขบวนคนแห่บั้งไฟนั้นจะเมากันเกือบทุกคน ก็เหมือนยโสธรเช่นกัน เพราะงานแบบนี้เป็นงานเฉลิมฉลองไม่เมาก็แปลกแล้วครับชาวไทยลาว Mr.Hotsia มิ.ย. 2553
เกร็ดความรู้เรื่องส้มตำ:
คำเรียก “ส้มตำ” เป็นคำกลางๆที่คนภาคกลางเรียก คนภาคเหนือจะเรียกว่า “ตำส้ม” เวลาอร่อยจะพูดว่า “ลำ” เช่น ลำแต้ๆ คนอีสานจะพูดเหมือนคนลาวเรียกส้มตำว่า “ตำบักหุ่ง” เวลาอร่อยจะเรียกว่า “แซบ” หรือ “นัว”
I’m Mr.Hotsia, sharing 30 years of travel experiences with readers worldwide. This review is based on my personal journey and what I’ve learned along the way.I share my experiences on www.hotsia.com |