งานปอยเทียน

สัมผัสมนต์เสน่ห์งานปอยเทียน ไทใหญ่ ณ เปียงหลวง เชียงใหม่

ถ้าพูดถึงประเพณีที่เต็มไปด้วยความอบอุ่นของชุมชนและสีสันวัฒนธรรมไทใหญ่ในจังหวัดเชียงใหม่ งานปอยเทียน หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า "งานปอยเที่ยว" คือหนึ่งในงานประจำปีที่ผม mr.hotsia ได้มีโอกาสไปร่วมสัมผัสด้วยตัวเอง ณ หมู่บ้านเปียงหลวง อำเภอเวียงแหง ซึ่งถือเป็นประสบการณ์ที่ไม่อาจลืมเลือน

งานปอยเทียนของชาวไทใหญ่ที่นี่แตกต่างจากงานประเพณีอื่นๆ ที่ผมเคยพบตรงที่ความร่วมมือของคนทั้งหมู่บ้านและหมู่บ้านใกล้เคียงที่เข้ามาร่วมเฉลิมฉลองอย่างจริงใจและสนุกสนาน โดยมีไฮไลท์สำคัญคือเทียนฟางสูงถึง 6 เมตร จำนวน 6 ต้นที่ตั้งรายล้อมในบริเวณงาน เมื่อแขกจากหมู่บ้านต่างๆ เดินทางมาถึง เจ้าภาพก็จะจุดเทียนทั้ง 6 ต้นขึ้นพร้อมกัน เปรียบเสมือนการเปิดประตูต้อนรับอย่างยิ่งใหญ่และสวยงาม

หนึ่งในความประทับใจของผมคือการได้ชมการรำนกแบบไทใหญ่แท้ๆ ที่หาดูได้ยากในยุคนี้ ผู้รำจะสวมหน้ากากที่ดูขลังมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ก่อนเริ่มรำจะมีท่าทางเหมือนการกราบสี่ทิศคล้ายศิลปะมวยไทยซึ่งบ่งบอกถึงความเคารพและความเชื่อของชาวไทใหญ่ ผู้รำที่ผมได้พูดคุยด้วยเล่าว่าเมื่อก่อนเขาเคยเห็นการรำนกที่เชียงตุงบ้านเกิดอย่างไม่ใส่ใจนัก แต่เมื่อย้ายมาที่ไทยพบว่าคนรำกันน้อยมาก จึงพยายามรักษาศิลปะนี้ไว้และสอนต่อให้กับคนรุ่นหลังอย่างจริงจัง

อีกหนึ่งความพิเศษของงานคือการรำจ้าดไต การรำที่มีเฉพาะในงานใหญ่ระดับปอยหลวงเท่านั้น ซึ่งเป็นการแสดงที่ผมเองตั้งตารออย่างใจจดใจจ่อ เพราะเป็นการรำที่แปลกใหม่และมีเอกลักษณ์จนคนภายนอกอย่างผมต้องตะลึงกับความงดงามและพลังของศิลปะการรำนี้ ถ้ามีโอกาสในปีต่อไป ผมจะไม่พลาดมาบันทึกภาพและวิดีโอเพื่อเก็บไว้เล่าให้ทุกคนได้ชมกันแน่นอนครับ

วิถีชีวิตของชาวไทใหญ่ที่เปียงหลวงยังแสดงออกผ่านการดูแลรักษาความสงบในงานด้วยระบบตำรวจหมู่บ้านที่คัดเลือกกันเอง ทุกบ้านจะมีตำรวจประจำเพื่อช่วยดูแลความปลอดภัยในช่วงงาน ทำให้ผมเดินเที่ยวชมงานและถ่ายภาพได้อย่างสบายใจโดยไม่ต้องกังวลเรื่องความวุ่นวายใดๆ ซึ่งนี่คืออีกหนึ่งเสน่ห์ของชุมชนเล็กๆ ที่เต็มไปด้วยความเอื้ออาทรซึ่งผมชื่นชมมาก

เมื่อพูดถึงอาหารในงานปอยเทียน ผมได้ลิ้มลองข้าวต้มมัดที่ชาวบ้านนำมาร่วมกันทำคนละประมาณ 10 ห่อ เพื่อแจกจ่ายให้กับแขกที่มาร่วมงานเป็นพวงๆ ความรู้สึกเหมือนกับว่าเรากำลังได้รับการต้อนรับด้วยหัวใจจากเจ้าบ้านอย่างแท้จริง และแต่ละหมู่บ้านที่เข้าร่วมก็จะเตรียมการแสดงของตัวเองมาโชว์บนเวที ทำให้บรรยากาศเต็มไปด้วยเสียงเพลงและรอยยิ้มของผู้คนที่มาร่วมคลุกคลีอย่างสนุกสนาน

สำหรับนักเดินทางที่สนใจอยากสัมผัสวิถีชีวิตและวัฒนธรรมไทใหญ่แบบลึกซึ้ง ผมขอแนะนำให้วางแผนมาเที่ยวช่วงงานปอยเทียนที่เปียงหลวง เพราะนอกจากจะได้ชมการแสดงและพิธีกรรมที่หาดูได้ยากแล้ว ยังได้เรียนรู้ความสัมพันธ์ของชุมชนที่มีต่อกันอย่างอบอุ่น นอกจากนี้ยังสามารถแวะไปเที่ยวในพื้นที่ใกล้เคียง เช่น ซากทะเลสาบดอยเต่า ที่มีวิวธรรมชาติสวยงามและเรื่องราวน่าสนใจ หรือถ้าอยากสัมผัสวัฒนธรรมล้านนาแบบลึกซึ้งก็สามารถแวะไป วัดแสนทองอมก๋อย ที่มีพระเจ้าแสนทองซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านในพื้นที่

การเดินทางมายังเปียงหลวงและเวียงแหงไม่ใช่เรื่องยาก แม้เส้นทางจะคดเคี้ยวและผ่านภูเขาสูงชันบ้าง แต่เมื่อมาถึงแล้วจะได้พบกับความสงบและความงามของธรรมชาติที่ไม่เหมือนใคร ผมเองเคยแวะพักที่ ร้านแจ่งเมือง ที่แม่แจ่มซึ่งอยู่ไม่ไกลจากเส้นทางนี้ ร้านนี้เป็นจุดพักที่ดีสำหรับเติมพลังด้วยอาหารเหนืออร่อยๆ ก่อนลุยต่อไปยังเปียงหลวง

งานปอยเทียนที่เปียงหลวงเป็นมากกว่าประเพณี มันคือการบอกเล่าถึงวิถีชีวิตของคนไทใหญ่ที่ยังคงรักษาความเป็นตัวตนและความสัมพันธ์ของชุมชนไว้ได้อย่างเหนียวแน่น ถ้าคุณกำลังมองหาประสบการณ์ท่องเที่ยวที่ไม่ใช่แค่เดินดูธรรมชาติ แต่ได้ซึมซับวัฒนธรรมและความอบอุ่นของผู้คน ผม mr.hotsia ขอรับรองว่างานปอยเทียนจะทำให้คุณประทับใจไม่รู้ลืม