ขนมไทยใหญ่ (SHAN dessert)

ขนมไทยใหญ่ (SHAN dessert) ขนมพื้นบ้านที่บอกเล่าเรื่องราวของคนไทยใหญ่

สวัสดีครับ ผม mr.hotsia วันนี้ผมจะพาเพื่อนๆ มาเจาะลึกขนมไทยใหญ่ หรือที่คนพื้นที่เรียกกันสั้นๆ ว่า “ขนมชาน” (SHAN dessert) หนึ่งในขนมพื้นบ้านที่ผมได้ลองชิมระหว่างทริปเดินทางไปยังจังหวัดทางภาคเหนือของไทย ซึ่งแม้จะไม่ใช่จังหวัดที่นิยมพูดถึงบ่อยนัก แต่เรื่องราวและรสชาติของขนมไทยใหญ่กลับทำให้ผมประทับใจไม่รู้ลืม

สำหรับผม การเดินทางแบบแบ็คแพ็คตามสไตล์ เที่ยวแบบอิสระ คือความสุขอย่างหนึ่ง การได้เดินตลาดท้องถิ่น เลือกชิมขนมแบบนี้ถือเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่ามาก เพราะนอกจากได้ลิ้มรสความอร่อยแล้ว ยังได้เรียนรู้วิถีชีวิตของชาวไทยใหญ่ที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์อาหารและวัฒนธรรมของตัวเองไว้อย่างเหนียวแน่น

บรรยากาศตลาดเย็นที่ขุนยวม กับกะทะทองเหลืองที่เต็มไปด้วยขนมไทยใหญ่

วันที่ผมไปถึงขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตอนเย็นๆ ผมเดินเล่นตลาดท้องถิ่นที่คนไทยใหญ่และชาวบ้านแถวนั้นมารวมตัวกัน ตลาดนี้เป็นตลาดเย็นที่มีชีวิตชีวาและเต็มไปด้วยกลิ่นหอมของอาหารท้องถิ่น กะทะทองเหลืองขนาดใหญ่ตั้งอยู่กลางตลาด ทอดขนมไทยใหญ่แบบสดใหม่ร้อนๆ กลิ่นหอมของแป้งและน้ำตาลไหม้ลอยฟุ้งไปทั่วบริเวณ ผมไม่รอช้าที่จะสั่งหนึ่งชุดมาแบ่งชิมทันที

ขนมไทยใหญ่ที่นี่มีความพิเศษตรงที่ใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติรอบตัว เช่น แป้งข้าวเจ้า น้ำตาลปี๊บ และน้ำมันจากพืชท้องถิ่น ความกรอบนอกนุ่มในของขนมทอดในกะทะทองเหลืองนี้ ทำให้ผมรู้สึกเหมือนได้สัมผัสรสชาติต้นตำรับที่แท้จริง ไม่เหมือนกับขนมทอดทั่วไปที่เคยกินในเมืองใหญ่

วิธีทำขนมไทยใหญ่ที่ผมได้เรียนรู้จากชาวบ้าน

คุณป้าที่ขายขนมแถวนั้นเล่าให้ฟังว่า ขนมไทยใหญ่จะใช้แป้งข้าวเจ้าผสมกับน้ำตาลปี๊บที่เคี่ยวจนเข้มข้น จากนั้นนำไปทอดในกะทะทองเหลืองขนาดใหญ่ด้วยไฟอ่อนๆ ขั้นตอนนี้ต้องใช้ความชำนาญมาก เพราะถ้าไฟแรงเกินไปจะทำให้ขนมไหม้และแข็งเกินไป แต่ถ้าไฟอ่อนเกินก็จะไม่กรอบและเสียรสชาติ

ผมได้เห็นกระบวนการทอดขนมอย่างใกล้ชิด และได้ชิมขนมที่เพิ่งทอดเสร็จใหม่ๆ รสชาติหวานละมุน กรอบนอกนุ่มใน ได้รสของน้ำตาลปี๊บที่เคี่ยวจนมีความลึกของรสชาติ ไม่หวานเลี่ยนเกินไป เป็นขนมที่เหมาะกับการกินคู่กับชาใบสดหรือกาแฟร้อนๆ ในบรรยากาศเย็นสบายของเมืองเหนือ

ขนมไทยใหญ่ในบริบทของชุมชนและการเดินทาง

ขนมไทยใหญ่นี้ไม่ใช่แค่ขนมที่กินเล่น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตคนไทยใหญ่ในพื้นที่ใกล้เคียงจังหวัดแม่ฮ่องสอนอย่างขุนยวม ที่ผมพูดถึงไปแล้วก่อนหน้านี้ การได้เดินตลาดในแบบที่ผมเคยบรรยายในบทความ จังหวัดห่าติ่ญ ทำให้เห็นว่าขนมท้องถิ่นนี้ยังคงถูกส่งต่อและรักษาไว้อย่างดีในชุมชน คนที่นี่ปกติจะเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว หรือถ้าชอบความชิลเหมือนผม ก็จะเลือกใช้วิธีเดินทางแบบแบ็คแพ็คไปพร้อมกับการสำรวจตลาดท้องถิ่นเพื่อหาอาหารอร่อยๆ แบบนี้

การกินขนมไทยใหญ่จึงเหมือนการเชื่อมโยงตัวเองกับชุมชน เป็นการสัมผัสวิถีชีวิตจริงๆ ที่ไม่มีในหนังสือหรือทัวร์ไกด์ แม้ว่าขนมนี้จะไม่ได้เป็นที่รู้จักวงกว้างเหมือนขนมไทยทั่วไป แต่สำหรับผมแล้ว มันคือเสน่ห์ที่ซ่อนอยู่ในวิถีชีวิตของคนไทยใหญ่ และเป็นประสบการณ์ที่ผมอยากให้ทุกคนได้ลอง

อยากลองชิมขนมไทยใหญ่ ต้องไปที่ไหน?

ถ้าเพื่อนๆ อยากลองชิมขนมไทยใหญ่แบบที่ผมเคยเดินทางไปชิมที่ขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน แนะนำให้ไปตลาดเย็นของขุนยวมครับ ตลาดนี้เป็นตลาดที่รวมอาหารและขนมพื้นเมืองของกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ในพื้นที่ไว้ครบครัน การเดินทางไม่ยาก สามารถขับรถหรือใช้รถโดยสารประจำทางจากเมืองแม่ฮ่องสอนได้ง่ายๆ

นอกจากนี้ การเที่ยวตามแบบของผมที่ชอบเดินตลาดท้องถิ่นและลองกินขนมพื้นบ้าน จะทำให้เราได้สัมผัสกับความจริงใจของคนในชุมชน และยังได้เห็นการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่นี้ด้วย

สรุปความประทับใจของ mr.hotsia กับขนมไทยใหญ่

ขนมไทยใหญ่สำหรับผมไม่ใช่แค่ขนมหวานที่กินอร่อยเท่านั้น แต่มันคือเรื่องราวของคนไทยใหญ่ วิถีชีวิต และภูมิปัญญาที่ส่งต่อกันมารุ่นสู่รุ่น ผม mr.hotsia อยากเชิญชวนทุกคนที่รักการเดินทางและชอบลองของใหม่ๆ ให้ลองค้นหาและชิมขนมไทยใหญ่ในตลาดท้องถิ่นต่างๆ โดยเฉพาะในแถบภาคเหนือของไทย ที่ยังมีชุมชนไทยใหญ่ที่รักษาขนบธรรมเนียมนี้ไว้อย่างเข้มแข็ง

ถ้าใครสนใจอยากดูภาพและคลิปการทอดขนมไทยใหญ่ที่ขุนยวม ผมมีคลิปดีๆ ที่ถ่ายไว้ในตลาดเย็นที่นี่ด้วยครับ ดูได้ที่ ขนมไทยใหญ่ (SHAN dessert) - YouTube และหากใครอยากติดตามบทความท่องเที่ยวแบบเจาะลึกตามสไตล์ผม mr.hotsia สามารถเข้ามาดูได้ที่เว็บไซต์ hotsia.com ครับ

สุดท้ายนี้ ผมอยากฝากไว้ว่าการเดินทางไปชิมขนมท้องถิ่นแบบนี้ ไม่ว่าจะเป็นที่ขุนยวมหรือที่อื่นๆ คือการเปิดใจให้กับวัฒนธรรมที่หลากหลายของบ้านเรา ที่สำคัญคือได้อิ่มท้องและอิ่มใจกลับมาอย่างเต็มที่ครับ