คนไตย(ไทย)ในซาปา

คนไตยในซาปา: พบกับชุมชนไทยในหุบเขาหล่าวกาย

ครั้งแรกที่ mr.hotsia ได้ยินคำว่า “TAY” บนแผนที่ในจังหวัดหล่าวกาย (Lào Cai) ของเวียดนาม ผมก็เกิดความสงสัยขึ้นมาทันทีว่า นี่จะใช่ชาวไทยหรือเปล่า? เพราะคำว่า “ไตย” หรือ “ไต” ในภาษาท้องถิ่นมักจะเชื่อมโยงกับกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีความใกล้ชิดกับภาษาและวัฒนธรรมไทยอย่างน่าทึ่ง ก่อนหน้านี้ผมเคยเจอชาวไทยดำที่เดียนเบียนฟูและประทับใจกับวิถีชีวิตของเขามากแล้ว แต่ครั้งนี้ที่ซาปา ผมอยากจะตามรอยความเป็นไทยในอีกมุมหนึ่ง นั่นคือหมู่บ้าน Ban Ho ซึ่งเป็นหมู่บ้านของคนไตยในหุบเขาแห่งนี้

จากเมืองซาปา ผมเช่ามอเตอร์ไซค์ขี่ไปประมาณ 30 กิโลเมตร ไปตามถนนที่คดเคี้ยวเลียบภูเขา สู่หมู่บ้าน Ban Ho ซึ่งคำว่า “Ban” แปลว่าบ้านในภาษาท้องถิ่น และที่นี่คือบ้านของชาวไตยที่ยังคงใช้ชีวิตแบบดั้งเดิมอย่างเหนียวแน่น แม้ว่าจะอยู่ในประเทศเวียดนามก็ตาม

ความแตกต่างของชาวไตยซาปากับชาวไทยดำเดียนเบียนฟู

เมื่อผมได้พูดคุยกับคนในหมู่บ้าน พบว่า ชาวไตยที่นี่แตกต่างจากชาวไทยดำที่เดียนเบียนฟูอย่างชัดเจน พวกเขาไม่ได้แต่งกายด้วยชุดดำหรือมีการเกล้าผมสูงแบบไทยดำแต่อย่างใด แต่กลับมีวิถีชีวิตและภาษาใกล้เคียงกับภาษาไทยที่ผมได้ยินจากคนไทยในบ้านเราอย่างไม่น่าเชื่อ ผมรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปในอดีต เพราะคำศัพท์และวิธีการพูดของพวกเขานั้นคล้ายคลึงกับภาษาไทยโบราณ เช่น คำว่า “ปู่” ที่นี่จะออกเสียงเป็น “ปู๊” และคำว่า “ไก่” ที่ออกเสียงเป็น “ไก๊”

ความน่าตื่นเต้นไม่ได้หยุดอยู่แค่ภาษา เพราะวิถีชีวิตของชาวไตยที่ซาปาก็มีเสน่ห์มาก ผมได้เห็นยุ้งข้าวเก็บข้าวเปลือกที่เหมือนกับยุ้งข้าวในบ้านเกิดของผมที่บางบ่อ และอุปกรณ์ต่างๆ ที่ใช้ในครัวเรือนก็คล้ายคลึงกับของที่เคยเห็นในชนบทไทย นอกจากนี้ยังมีการนับถือผีเรือนตามประเพณีโบราณที่ผมเองก็เคยได้ยินเรื่องราวจากบ้านเกิด ซึ่งทำให้ผมรู้สึกเชื่อมโยงกับพวกเขาอย่างลึกซึ้ง

อาหารและรสชาติที่คุ้นเคยในหุบเขา Ban Ho

ความประทับใจอีกอย่างที่ผมไม่อาจลืมได้คือเมนูอาหารที่ชาวไตยทำให้ผมลองชิม หนึ่งในนั้นคือไข่เจียวสูตรเฉพาะตัวที่หอมกรุ่นและอร่อยเหมือนไข่เจียวบ้านเราเป๊ะ ๆ รสชาติกลมกล่อมและกลิ่นหอมของสมุนไพรในไข่เจียว ทำให้ผมนึกถึงมื้ออาหารที่แม่ผมเคยทำให้กินในวัยเด็ก ผมยังได้ซื้ออาหารพื้นบ้านอื่นๆ มาให้ชาวบ้านช่วยทำให้กิน และทุกจานก็เต็มไปด้วยความตั้งใจและรสชาติที่แท้จริงของคนไตยในซาปา

การเดินทางสู่ Ban Ho: เส้นทางและที่พัก

สำหรับนักเดินทางที่สนใจอยากสัมผัสชีวิตชาวไตยแบบ mr.hotsia แนะนำให้เช่ามอเตอร์ไซค์จากเมืองซาปา ขี่ไปตามเส้นทางไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 30 กิโลเมตร ก็จะถึงหมู่บ้าน Ban Ho ซึ่งสามารถแวะพักแบบโฮมสเตย์กับชาวบ้านได้ที่นี่ โดยราคาที่พักอยู่ที่ประมาณ 140 บาทต่อคืนต่อคน ซึ่งเป็นโอกาสดีที่จะได้นอนและกินกับชาวไตยจริง ๆ แต่อย่างไรก็ตาม ผมได้รับแจ้งว่าการเข้าพักอาจต้องมีไกด์ท้องถิ่นนำทาง เพราะทางการเวียดนามมีความเข้มงวดเรื่องการตรวจสอบนักท่องเที่ยวในพื้นที่นี้

ความประทับใจและคำแนะนำจาก mr.hotsia

จากการพูดคุยกับคนไตยที่ Ban Ho ผมได้รู้ว่ามีคนไทยมาเยือนที่นี่หลายครั้งแล้ว บางครอบครัวก็นำลูกหลานมาด้วย ซึ่งเป็นภาพที่น่าประทับใจมาก เพราะนี่คือการเชื่อมโยงวัฒนธรรมและสายเลือดที่ไม่ถูกตัดขาด ผมอยากชวนคนไทยทุกคนที่มาเที่ยวซาปาอย่าพลาดโอกาสไปเยี่ยมชมหมู่บ้านนี้ เพราะนอกจากจะได้เห็นนาขั้นบันไดที่สวยงามและบรรยากาศสดชื่นของซาปาแล้ว เรายังได้เรียนรู้เรื่องราวของคนไตยที่มีความผูกพันกับภาษาและวัฒนธรรมไทยอย่างลึกซึ้งอีกด้วย

ถ้าอยากรู้จักซาปามากขึ้นก่อนออกเดินทาง ผมแนะนำให้อ่านเรื่องราว เมืองซาปา 2013 และ ข้อมูลท่องเที่ยวซาปา ที่ผมเคยเขียนไว้ จะช่วยให้มุมมองของคุณชัดเจนขึ้น รวมถึงการเดินทางที่สะดวกสบายขึ้นจาก นั่งรถไฟจากจังหวัดเยนไบ๋ไปซาปา ซึ่งเป็นเส้นทางที่ผมเองก็ใช้มาแล้วและอยากบอกต่อ

สัมผัสวิถีชีวิตดั้งเดิมที่ยังอยู่ในยุคสมัยใหม่

หมู่บ้าน Ban Ho ไม่เพียงแต่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ทำให้ผมรู้สึกถึงความเป็นไทยในมุมที่ไม่เคยรู้มาก่อน ทั้งความเรียบง่าย ความอบอุ่นของชุมชน และวิถีชีวิตที่ยังคงรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรมดั้งเดิมอย่างแท้จริง โดยเฉพาะอย่างยิ่งทุ่งนาที่มีควายกำลังไถนาและภูมิทัศน์ธรรมชาติรอบๆ ถือเป็นการเดินทางย้อนเวลาที่ผมอยากให้ทุกคนได้ลองสัมผัส

ในซาปานอกจากจะมีตลาดเช้าที่คึกคักแล้ว ยังมีโซนอาหารราคาถูกที่น่าสนใจมากมาย หากอยากกินอาหารเวียดนามแท้ ๆ ในบรรยากาศสบาย ๆ ก็ลองดูใน โซนอาหารราคาถูกในซาปา ที่ผมเคยแนะนำไว้ หรือถ้าอยากลองอาหารพื้นบ้านแบบคนไตยก็สามารถหาซื้อจากชาวบ้านในหมู่บ้านได้เลยครับ

สุดท้ายนี้ ผม mr.hotsia ขอฝากให้ทุกคนเปิดใจและเปิดหูเปิดตาให้กว้าง กับการท่องเที่ยวในซาปา นอกจากจะได้ชมวิวสวยนาขั้นบันไดและตลาดชาวเขาที่มีสีสันแล้ว อย่าลืมแวะไปเยี่ยมเยียนชาวไตยที่ Ban Ho เพื่อสัมผัสความเป็นไทยในดินแดนเวียดนาม ที่นี่จะทำให้คุณรู้สึกเหมือนบ้านหลังที่สองในต่างแดนอย่างแท้จริงครับ